Makaleler » Astroid ve Meteorlar

 

Meteor veya Göktaşı Nedir?

Son Güncelleme Tarihi: [27.02.2013]


Meteor veya türkçe kullanımı ile Göktaşı, (Isaac Asimov'un deyimiyle de Uzay Kayaları) Güneş sistemimizde, kendi yörüngelerinde dolanan küçük gök cisimlerinin genel adıdır. Meteorlar güneşimiz, gezegenler, onların uyduları, Güneş Sistemi'nde bulunan küçük gezegenler veya Astroitler ile Kuiper ve Oort Bulutu'nda bulunan Astroitler ve kuyrukluyıldızlar dışındaki tüm cisimler olabilir. Göktaşları, toz parçacıkları olabileceği gibi, bir metre çapına varan  büyük kaya parçaları da olabilir. Bu cisimler gezenegenlerin veya kendi içlerindeki kütlesel çekim kuvvetinden dolayı yörüngelerinden saparak dünyamıza da ulaşabilirler. Bazı gecelerde gökyüzünde gördüğümüz ışık kaymaları da meteorlardır. Halk dilinde yıldız kayması olarak bilinen şey aslında budur. Topluiğne başı büyüklüğünde bir taş parçasının büyük hızla atmosterimize girince, sürtünme sayesinde eriyerek toz olması ve arkasında bıraktığı iz, gözle görülebilecek seviyededir. Yılın bazı dönemlerinde meteor yağmurları oluşmaktadır. Bu durumlarda saatte 100 civarı meteor ışıması görülebilir. Atmosferimize her gün milyonlarca göktaşı girdiği girdiği tahmin edilmektedir. Bunların ancak çok azı dünyamıza ulaşmaktadır. 
 
Büyük çaptaki meteorlar, atmosferin tüm çabasına rağmen dünyaya ulaşabilirler. Yere kadar ulaşan meteorlara, meteorit ismi de verilmektedir. Bugüne kadar bulunmuş olan en büyük göktaşı 60 ton ağırlığındadır. Bu göktaşı Namibia'daki Grootfontein'e düşmüştür. Yere ulaşan büyük meteor parçaları, dünyamızda nadir de olsa kraterler de oluşturabilmektedir. Tıpkı Ay yüzeyinde olduğu gibi. Dünyadaki en büyük krater Amerika Arizona'da bulunan Barringer Meteor Krateridir. Bu kraterin 49,000 yıl önce oluştuğu bilinmektedir ve çapı da 1.186 km.'dir.
 
Güneş sistemi ve dünyamızın yaşı da meteorlar sayesinde tahmin edilmiştir, 4.6 milyar yıl. Meteorların yapıları dünyadaki kayalara benzer, düştüğünü görmediğimiz taktirde, dünyadaki kayalardan ayırt etmek çok zordur. Bir kısmı demir ve demir-nikel karışımı içerir. Dünyaya düşen bu kayaları bulmanın en iyi yolu kutuplarda onları aramaktır, özellikle Antarktika'da bu arama çalışmaları halen devam etmektedir. Bu göktaşları, karla kaplı yüzeyde kolayca göze çarparlar.




« Tüm Makaleler