Makaleler » Yıldızlar

 

Hertzsprung-Russell Diagramı

Son Güncelleme Tarihi: [20.02.2013]


Hertzsprung-Russell diyagramı yıldızları ışınım güçleri, etkin sıcaklıkları gibi özellikleri arasındaki ilişkileri gösteren bir diagramdır. 1910 yılı civarında Ejnar Hertzsprung ve Henry Norris Russell tarafından oluşturulmuş olup yıldızların evrimini anlama çalışmalarında önemli bir rol oynamıştır. Yıldızın çizelgedeki konumunun değişimine bakılarak yıldızın evrimi izlenebilir. Genelde bu diyagramda  Sıcaklık - Parlaklık eksenleri kullanılır.

Yıldızların büyük çoğunluğu ana kol denilen doğru etrâfında toplanır. Güneş de bir anakol yıldızıdır. Yıldızlar genel olarak hidrojeni yakarlar ve helyuma dönüştürürler. Hidrojen tükenince helyumu yakarlar, o da tukenince daha ağır elementlere doğru yakmaya devam eder. Karbon, oksijen, neon, silikon ve kükürt. Yıldız yaşamının sonuna geldiğinde ise Beyaz cüce, netron yıldızı veya bir kara delik olur. İşte Hertzsprung-Russell diyagramı da yıldızların güncel yaşını ve gelişim sürecindeki aşamasını grafiksel olarak gösterebilmektedir. Yıldızların hemen hemen tüm özelliklerini başlangıçtaki kütlesi belirler. Bu özelliklerin arasında parlaklık, büyüklük, yıldızın gelişimi, yaşam süresi ve kaçınılmaz sonu da bulunur.





« Tüm Makaleler